Altın oranlı Zeytinlik evlerinin tarihi araştırıldı

Giresun'un Zeytinlik Semtinde 19. yüzyıldan kalan tarihi evlerde, inşa edildiği tarihten bu yana, kimlerin yaşadığı tespit edilerek mübadelede yaşanan göç hikayeleri araştırıldı.

PAYLAŞ

Giresun'da, 19. yüzyılda Marsilya'dan getirilen malzemeler kullanılarak inşa edilen Zeytinlik Mahallesi Türkiye'de az rastlanan bir mahalle kültürünün doğmasına neden oldu. 

Zeytinlik evlerinin tarihi kitap haline getirildi  

 Giresun'da 3'üncü derece kentsel sit alanı olan tarihi Zeytinlik Evleri UNESCO Dünya  Mirası Geçici Listesi'ne girmeye hazırlanırken, Giresun Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarma Bölümü Başkanı Doç. Dr. Gazanfer İltar tarafından evlerin tarihi kitap haline getirildi.  

İltar, 4'ü anıtsal, 81'i konut mimarisi olmak üzere 85 tescilli mimarinin bulunduğu tarihi mahalle ile ilgili yaptığı çalışmalarla ilgili bilgiler verdi. Çalışmada, Zeytinlik Mahallesi'nde yaşamış ve göç etmiş insanların hikayeleri yer aldı.

''Dünya fındık ticareti hala buradan göç etmiş insanların elindedir.''

Zeytinlik Semti'nin, Giresun' un  Avrupa'ya fındık gönderen tüccarların kendileri için tasarladıkları bir semt olduğunu söyleyen İltar: ''Bu evlerle ilgili daha önce birçok çalışma yaptık. Bu evlerin niteliklerinin çok farklı ve değerli olduğunu anladıktan sonra evlerin içerisindeki yaşanmışlıkları merak ettik. Mübadele döneminden burada yaşayanlar nereye gitmiş, gelenler nereden gelmiş bu konuyla ilgili ise ilk defa bir çalışma yaptık. Giresun'dan ve özellikle Zeytinlik semtindekilerin çoğu Yunanistan'a değil, Avrupa'nın büyük başkentlerine göç etmişler. Orada büyük iş adamları olmuşlar. Dünya fındık ticareti hala buradan göç etmiş insanların elindedir. Bunun dışında Giresun'dan Yunanistan'a gidenler Atina Kalithea bölgesine, köylerden gidenlerde Selanik bölgesine yerleşmişlerdir. Gidenler orada bakanlık yapmışlar, üst düzey iş adamı olmuşlar, üst düzey politikacı olmuşlar. Tanınmış iş adamları olmuşlar" ifadelerini kullandı.

''Mahallede yaşayanların pek çoğu Selanik mübadilidir.''

Zeytinlik Semtine gelenlerin daha çok tütüncülük ile uğraştığını söyleyen İltar:'' Buraya geldikten sonra buradaki iklim şartları, fındık ve zeytinlik gibi işler ilgilerini çekmediğinden bir kısmı zamanla buradaki evlerini satıp İstanbul gibi kentlere yerleşiyorlar. Bugün hala mübadeleden kalanlarımız var. Mahallede yaşayanların pek çoğu Selanik mübadilidir. Daha sonraki yıllarda da mübadele komisyonu gidenlerin ve gelenlerin haklarını karşıladıktan sonra boşta kalan evler açık artırma usulüyle satışa sunulmuş ve satılmış.'' dedi 

''Bu evler zamanın akıllı evleridir.''

Zeytinlik evlerinin özellikleriyle ilgili de bilgi veren Doç. Dr. Gazanfer İltar, “Bu semt sadece Giresun'da değil Türkiye'deki önemli semtlerden bir tanesidir. Çünkü bu semt Giresun'daki uluslararası deniz ticareti ve taşımacılığıyla uğraşan armatör iş adamlarının ağırlıklı olarak yaşadığı bir semt ve özel tasarlanmış bir semttir. İş adamları kendi yaşamlarına uygun bir semt tasarımı yapmışlar ve burada yaşamışlardır. Buradaki evler çok nitelikli evlerdir. Her birisi kendi içerisinde bir külliye gibidir. Her evin kendi içerisinde sarnıcı, çeşmesi, mutfağı, müştemilatı, hizmetlilerin yaşadığı yerleri, kuyusu, ocağı gibi pek çok birimleri vardır. Her ev kendi içerisinde bir mahalle gibidir. Fırınları ve ocakları çok güzeldir. Hiçbir ev birbirinin manzarasına ve hava sirkülasyonuna, görüntüsüne müdahale etmez. Bu evler zamanın akıllı evleridir. Dolayısıyla akıllı ev kavramı günümüzden yaklaşık 150 sene önce burada meşhur olmuştu. Zeytinlik Semti alanının tek örneğidir.''

 

 

HABERİ PAYLAŞ:
BUNLARA DA BAKIN